Tam yargı davalarında dava açma süreleri çeşitli durumlara ve ihtimallere göre değişmektedir. Süreler; tebliğ, yayın ve ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Sürelerin hangi günden itibaren başladığı 2577 sayılı İYUK’un 7/2 maddesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Hukukumuzda iki türlü idari dava vardır. Bunlar, İptal Davası ve Tam Yargı Davalarıdır. Burada yalnızca Tam Yargı Davaları açısından süreleri inceleyeceğiz.
İdari İşlemlerden Doğan Zararlar İçin :
İdari İşlemin yazılı bildirimini izleyen günden itibaren 60 gündür.
İptal Davası İle Tam Yargı Davasının Birlikte Açılmasında :
İdari İşlemin bildirimini izleyen günden itibaren 60 gündür.
İptal Davasının Sonuçlanması Üzerine Tam Yargı Davası Açılmasında Süre :
İptal Davasını sonuçlandıran kararın yazılı olarak bildirimini izleyen tarihten itibaren 60 gündür (iptal davasının sonuçlanması önemlidir, iptal kararı verilmiş olması gerekli değildir).
İdari Eylemlerden Doğan Tam Yargı Davalarında Süre :
ÖN KARAR ALMA ŞARTI,
Bu durumda dava açmadan önce idareden bir ÖN KARAR elde edilmesi gerekir. İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların durumu öğrendikleri andan itibaren BİR YIL ve her durumda EYLEMİN YAPILDIĞI tarihten itibaren BEŞ YIL içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri başka bir deyişle bir ÖN KARAR ELDE ETMELERİ GEREKİR. Böylece, idari eylemle hakları ihlal edilenlerin doğrudan doğruya dava açmaları engellenmiştir.
Bu isteklerin kısmen ya da tamamen reddi durumunda bu konudaki işlemin tebliğini izleyen tarihten itibaren ya da istek hakkında 60 gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren 60 gün içinde dava açılabilir. Ön Karar almadan Tam Yargı Davası açılırsa, dava dilekçesi İDARİ MERCİ TECAVÜZÜ nedeni ile İLGİLİ İDAREYE, başvurulması gereken idareye gönderilir. Bu durumda idari merciye başvuru tarihi, yargı yerine başvuru tarihi olarak kabul ediler. Dosyayı alan idarenin açık veya zımni ret işlemi üzerine ilgilinin, dava açma süresi içinde yeni bir dava dilekçesi ile görevli ve yetkili idare mahkemesine başvurması gerekir.
ÖN KARAR ALMA ŞARTININ BİR İSTİSNASI İYUK 13 DE BELİRLENMİŞTİR. Buna göre, görevli olmayan adli ve askeri yargı mercilerinde açılan tam yargı davasının görev yönünden reddi halinde sonradan idari yargı mercilerinde açılacak davalarda, idareye başvurma şartı (Ön Karar Şartı) aranmaz.
İdari Sözleşmelerden Doğan Tam Yargı Davalarında Süre :
İdari işlemlere karşı açılan Tam Yargı davalarında olduğu gibi 60 gündür.İdari Sözleşmeden Doğan idari sözleşmenin uygulanması ile ilgili uyuşmazlıklarda başka bir deyişle tarafların birbirlerinden olan işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda dava açma süresi isteme verilen cevabın yazılı olarak bildiriminden itibaren 60 gündür.
